الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

11

تفسير مجمع البيان (فارسى)

براى شما مقدر كرده است ، بنا بر اين عجله نكنيد و با دستبرد به مال يتيمان رزق حلال خود را با رزق حرام معاوضه نكنيد . ابن زيد گويد : منظور اين است كه مثل دوران جاهليت كه زنان و خردسالان را از ارث محروم مىكردند رفتار نكنيد و زنها و خردسالان را با بزرگسالان بيك چشم نگاه كنيد . معنى اول از بقيهء معانى بهتر است ، زيرا اين جمله پس از ذكر « اموال يتيمان » آمده است . پس معنى آن اين است كه اموال خوب و با ارزش يتيمان را برمداريد و بجاى آن اموال بد و بى ارزش خود قرار مدهيد . چه با اين كار اموال يتيمان را از نظر تعداد و كميت حفظ مىكنيد ولى از لحاظ ارزش و كيفيت ، تباه مىكنيد . وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَهُمْ إِلى أَمْوالِكُمْ : يعنى اموال آنان را به اموال خود اضافه مكنيد و به مصرف شخصى خود مرسانيد . ممكن است معنى جمله اين باشد كه مال خوب آنها را با مال بى ارزش خود مخلوط مكنيد و به مصرف شخصى مرسانيد كه اين كار به آنها اجحاف است پس اگر در اين كار ضررى و اجحافى متوجه آنان نشود ، مخلوط كردن مال آنها با مال خود عيبى ندارد . روايت شده است كه پس از نزول اين آيه ، مردم از آميزش و خلط مال خود با مال يتيمان ، كراهت پيدا كردند و كار بر يتيمان دشوار گرديد و پيش پيامبر گرامى شكايت كردند ، از اين رو اين آيه نازل گرديد : وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ . . . ( سوره بقره 220 ) يعنى از تو در بارهء يتيمان سؤال مىكنند ، بگو : اصلاح حال آنان بهتر است و اگر با آنها درآميزيد ، برادران دينى شما هستند . إِنَّهُ كانَ حُوباً كَبِيراً : بعقيدهء حسن و طبق روايتى كه از امام باقر ( ع ) و امام صادق ( ع ) نقل شده ، معنى جمله اين است كه : اين كار گناهى بزرگ است .